“Kan het ook zonder bon?” Als ondernemer heb je deze vraag vast al wel eens gekregen. Zwart werken is van alle tijden. Zeker in de bouw. Even een klusje tussendoor. Contant afrekenen. Geen gedoe. Zwart werken kan verleidelijk zijn, maar de vraag is of dit past als jij bedrijf en werk serieus neemt.
Een hardnekkig fenomeen
Zwart werk en andere vormen van niet-opgegeven inkomsten komen nog altijd voor in Nederland. De bouw wordt daarbij al jaren gezien als een sector waar dit relatief vaak speelt. Dat is ook logisch. Veel werk zit in het particuliere segment. Kleine klussen, korte lijnen en snel schakelen maken de drempel laag. En met een relatief hoge belastingdruk, kun je best snel in de verleiding komen.
Precieze actuele cijfers voor Nederland zijn lastig hard te maken. Daar komt bij dat begrippen vaak door elkaar lopen. De illegale economie is bijvoorbeeld niet hetzelfde als zwart werk of de bredere schaduweconomie. CBS schatte de illegale economie voor Nederland op 0,5 procent van het bbp in 2021. Dat cijfer gaat over illegale activiteiten en is dus niet één op één te vertalen naar zwart werken in de bouw.
De verleiding is begrijpelijk
De aantrekkingskracht van zwart werken is simpel en begrijpelijk. Bij zwart werken draag je geen btw af. Dat scheelt dus 21%. Je hebt minder administratie en je krijgt direct contant betaald. Vooral bij kleine opdrachten voelt dat efficiënt. Even snel iets meepakken. Zeker als de concurrentie op prijs zit.
De risico’s zijn reëel
Zwart werken is geen grijs gebied. Het wordt gezien als belastingfraude wanneer inkomsten niet worden opgegeven. Dat kan leiden tot naheffingen plus een boete die kan oplopen tot 100% van de naheffingen. In sommige gevallen kan het zelfs leiden tot strafrechtelijke stappen. En is je opdrachtgever op de hoogte dat hij een boete riskeert van 4000 euro. Bewust vragen om zonder bon te werken kan ook voor de opdrachtgever nare consequenties hebben.
En er is meer: als je zwart werkt heb je vaak minder zekerheid. Je hebt vaak geen duidelijke afspraken. Er staat niks op papier. Dat kan veel gedoe geven, discussies achteraf die kunnen escaleren. En er is een risico als er schade bij komt kijken of als je een fout(je) maakt. Is het korte termijn voordeel dat je pakt, in deze gevallen nog de moeite waard?
Onzichtbare omzet is geen fundament
Wat vaak wordt onderschat: zwart werk remt je groei. Zeker als je veel zwarte klussen pakt kan dit van invloed zijn. Deze omzet komt niet in je boeken, je bouwt geen trackrecord op over deze klussen. Stel dat je in de nabije toekomst een financiering nodig hebt, dan is het goed jezelf af te vragen of je niet alleen met de korte termijn bezig bent.
Vakmanschap als onderscheid
In de praktijk zie je dat succesvolle vakmensen een andere route kiezen. Het verschil tussen een beun en een serieuze ondernemer wordt hier zichtbaar. Niet de snelste klus, maar het beste resultaat staat centraal. Zwart werken wordt ook steeds risicovoller. De controles worden strenger en de digitalisering zorgt ervoor dat er systemen gekoppeld worden, waardoor zwart geld sneller ontdekt wordt. Beter kies je voor duidelijke offertes, schriftelijke afspraken, heldere garanties en een professionele communicatie met je opdrachtgever. Dat is ook wat waard. En ook hier geldt: eerlijk duurt het langst. En het slaapt toch het lekkerst als je weet dat lekker bezig bent als ondernemer?!
Lees ook: Vraag naar loodgieters blijft stijgen
Veel gelezen: Boetes zero emissiezones leveren al 5 miljoen op
