Een extra medewerker helpt om de planning rond te krijgen. Maar daarmee is de benodigde vakkennis nog niet beschikbaar. Volgens de TechBarometer 2026 van technisch opleider ROVC zegt 55 procent van de respondenten in de installatiebranche dat personeelstekort soms leidt tot inzet van mensen met te weinig ervaring. Tegelijkertijd gaat de werkdruk volgens 63 procent ten koste van leren. Voor klusbedrijven raakt dat aan een herkenbare vraag: wie kan welk werk zelfstandig uitvoeren?
Een ervaren collega weet vaak meer dan in een werkbeschrijving staat. Die herkent een afwijkende aansluiting, weet wanneer nader onderzoek nodig is en kan inschatten welke oplossing bij een bestaande situatie past. Vertrekt die collega, dan verdwijnt mogelijk ook kennis die anderen nog niet hebben overgenomen.
Die afhankelijkheid komt naar voren in de TechBarometer 2026, die ROVC op 10 november presenteerde. Van de ondervraagde professionals in de techniek verwacht 38 procent dat een deel van het werk stilvalt als de meest ervaren technicus of specialist morgen vertrekt. Daarnaast zegt 46 procent dat kennisoverdracht binnen de eigen organisatie vooral toevallig gebeurt.
Kennisoverdracht vraagt ruimte in de planning
Het belang van kennisontwikkeling wordt breed onderkend. Volgens 77 procent van de ondervraagde techniekprofessionals is het ontwikkelen van bestaande medewerkers net zo urgent als het werven van nieuw personeel.
Een structurele aanpak is minder vanzelfsprekend. Zo zegt 43 procent dat kennisborging onderdeel is van de bedrijfsstrategie. Bij 42 procent reserveert de organisatie structureel tijd en budget voor kennisontwikkeling.
Voor een klein bouw- of klusbedrijf krijgt dat vraagstuk een praktische vorm. Een minder ervaren medewerker kan meelopen met een vakman. Maar hoeveel ruimte is er om uit te leggen waarom een bepaalde werkwijze wordt gekozen? En wanneer is iemand voldoende ingewerkt om een onderdeel van de klus zelfstandig over te nemen?
Juist die afweging kan bij een volle agenda onder druk komen te staan.
Minder ervaring, minder tijd om te leren
De resultaten voor de installatiebranche laten zien hoe personeelskrapte en kennisontwikkeling elkaar kunnen raken. Volgens 55 procent van de respondenten wordt werk soms uitgevoerd door mensen met te weinig ervaring. Daarnaast zegt 63 procent dat de druk om al het werk gedaan te krijgen soms ten koste gaat van leren.
Ook ervaart 29 procent binnen de eigen organisatie al een groot tekort aan kennis of vaardigheden voor installatie en inbedrijfstelling.
Deze percentages hebben betrekking op respondenten uit de installatiebranche. Ze zijn geen cijfers over klusbedrijven. Het onderliggende vraagstuk raakt wel aan de praktijk van ondernemers die medewerkers begeleiden of voor grotere opdrachten extra krachten inschakelen: beschikbare capaciteit en zelfstandig inzetbare vakkennis zijn verschillende zaken.
Begeleiding hoort bij de uitvoering
“Een volle planning zegt nog niet dat je voor iedere klus de juiste kennis beschikbaar hebt”, zegt Waldo Linders, directeur Opleidingen en Trainingen bij ROVC. “Een nieuwe collega op pad sturen vult capaciteit in, maar bouwt niet vanzelf vakmanschap op. Daarvoor zijn uitleg, oefening en begeleiding nodig.”
Volgens Linders verdient die begeleiding een vaste plek in de werkplanning. Ervaren installateurs kunnen hun afwegingen toelichten. Tegelijkertijd moet duidelijk zijn welke werkzaamheden een collega zelfstandig beheerst.
“Kennisoverdracht is geen extraatje voor als het rustig is. Het hoort bij het organiseren van goed installatiewerk.”
Kwaliteit hangt ook af van beschikbare vakkennis
De zorgen betreffen vooral de uitvoering. Van de respondenten in de installatiebranche noemt 46 procent kwaliteitsverlies als een van de grootste risico’s van onvoldoende kennis. Meer fouten bij uitvoering of onderhoud wordt door 38 procent genoemd. Het gaat om risico’s die respondenten signaleren, niet om gemeten aantallen fouten.
Voor klusbedrijven is de aansluiting duidelijk. Een opdracht kan verschillende vakgebieden omvatten, van timmerwerk en isolatie tot afwerking en installaties. Ervaring met het ene onderdeel betekent niet automatisch dat iemand ook het andere beheerst.
Duidelijkheid over de taakverdeling en beschikbare begeleiding helpt om dat onderscheid zichtbaar te houden. Ook bij samenwerking met andere zelfstandigen blijft van belang wie de benodigde specialistische kennis inbrengt.
Ook eenpitters hebben met kennisoverdracht te maken
Een zelfstandige zonder personeel heeft geen intern opleidingsprogramma nodig. Toch kan kennisoverdracht ook daar spelen. Bijvoorbeeld bij het begeleiden van een leerling, het inschakelen van een collega of het voorbereiden van een bedrijfsopvolging.
De bevindingen van ROVC maken duidelijk dat personeelswerving slechts een deel van het vraagstuk is. Een extra paar handen vergroot de capaciteit. Vakmanschap vraagt daarnaast tijd om ervaring op te bouwen, keuzes te begrijpen en verantwoordelijkheid te leren dragen.
