Routinegedrag is de belangrijkste oorzaak van ongevallen op de bouwplaats. Dat stelt bouwveiligheidsplatform VeiligWerk. Volgens het platform ontstaan onveilige situaties meestal niet door onbekende risico’s, maar door handelen op de automatische piloot, tijdsdruk of onoplettendheid.
Samen met Pro4all deelt VeiligWerk zes praktische tips om veiliger te werken. De boodschap is helder: veiligheid begint niet bij regels, maar bij gedrag op de werkvloer.
Veilig werken begint bij bewustzijn
Op bouwplaatsen gebeuren nog steeds ernstige en soms dodelijke ongevallen. In veel gevallen hadden deze voorkomen kunnen worden. De oorzaak ligt vaak bij routine en een te snelle of onvolledige risico-inschatting.
Volgens Pieter Beuker, CCO bij Pro4all, is het probleem herkenbaar: vakmensen werken vaak al jaren op dezelfde manier. Daardoor verdwijnt de bewuste afweging die nodig is om veilig te blijven werken.
Medewerkers moeten zich daarom continu afvragen:
- Wat kan hier misgaan?
- Waarom werk ik op deze manier?
- Is dit op dit moment de veiligste aanpak?
Zes tips voor veiliger werken op de bouwplaats
Volgens VeiligWerk kunnen organisaties ongevallen voorkomen door meer aandacht voor gedrag, voorbereiding en duidelijke communicatie. Dit zijn de zes belangrijkste tips:
- Blijf alert op risico’s
Denk continu na over mogelijke gevaren tijdens het werk. - Vermijd routinegedrag
Kies niet voor snelle, onveilige oplossingen. Controleer bijvoorbeeld altijd de ondergrond voordat je een ladder plaatst. - Zorg voor duidelijke regels
Maak veiligheidsregels begrijpelijk en beschikbaar voor iedereen, ook in meerdere talen. - Maak veiligheid zichtbaar
Plaats regels en instructies op de plek waar ze gelden. - Bereid werkzaamheden goed voor
Neem de tijd voor een goede voorbereiding en risico-inschatting. - Spreek elkaar aan
Corrigeer collega’s bij onveilig gedrag en sta open voor feedback.
Deze regels werken alleen als ze ook echt worden toegepast in de praktijk. Dat vraagt om constante aandacht tijdens het werk.
LMRA alleen effectief met het juiste gedrag
Een belangrijk hulpmiddel is de LMRA (Laatste Minuut Risico Analyse). Hiermee worden risico’s vlak voor de start van werkzaamheden beoordeeld.
Toch zit de grootste uitdaging in wat daarna gebeurt. Zonder gedragsverandering vervallen medewerkers snel weer in oude routines.
Veilig werken is dus niet alleen een kwestie van procedures volgen. Het vraagt om een cultuur waarin collega’s elkaar aanspreken en veiligheid serieus nemen.
Veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
Veilig werken op de bouwplaats stopt niet bij je eigen handelen. Ook het gedrag van collega’s speelt een grote rol. Een open aanspreekcultuur is daarom essentieel om risico’s te beperken.
Voor professionele klussers en bouwbedrijven ligt hier een duidelijke taak: maak veiligheid onderdeel van de dagelijkse praktijk. Alleen zo kunnen ongevallen structureel worden voorkomen.
Lees ook: ISSO bundelt kennis biobased bouwen
Meer nieuws van KlusVisie: ‘Kan het ook zonder bon?’
