Een gezonde, toekomstbestendige renovatie van een woning begint niet bij zonnepanelen of een warmtepomp, maar bij daglicht en frisse lucht. Toch wordt dat vaak vergeten bij renovaties, ziet Jeroen Proemstra, directeur van VELUX Nederland: “Iedereen praat over energie besparen, maar te weinig over gezond wonen. Terwijl daglicht en frisse lucht een belangrijk verschil maken voor bewoners.”
De verduurzamingsgolf draait nog te vaak alleen om het verbeteren van het energielabel. Marcel Vreeken, manager Public Affairs bij VELUX, merkt dat veel renovaties beginnen in de verkeerde volgorde. “Er worden panelen op het dak gelegd, en daarna pas gekeken wat er binnen nog kan. Dan is het vaak te laat om bijvoorbeeld een dakraam te plaatsen, omdat het dak vol ligt. Terwijl juist die waardevolle vierkante meters zolderruimte steeds vaker een volwaardige woon- of werkplek wordt. Daarom trainen wij aannemers om bewoners te adviseren over een gezond binnenklimaat. Niet alleen hoe je iets mooi of energiezuinig maakt, maar ook comfortabel en gezond.”
Daglicht en ventilatie
Wie ooit een dakraam plaatste, weet wat het doet: een donkere zolder wordt een lichte leefruimte. “Er is bijna geen product in de bouw dat zo’n zichtbaar effect heeft,” zegt Proemstra. “We horen letterlijk van bewoners: had ik er maar twee genomen. Niemand heeft spijt van extra daglicht.”
Toch is er een trend waarbij minder raamoppervlak wordt toegepast, merkt Vreeken. “Omdat moet worden voldaan aan strengere energie- en milieueisen worden kosten bespaard door minder ramen toe te passen. Terwijl een raam juist de zon in de ruimte toelaat en bijdraagt door passieve verwarming, het is een energiebron en een comfortverbeteraar.”
Natuurlijk koelen
Oververhitting is een veel gehoord probleem bij nieuwbouwwoningen. Vaak besluiten bewoners dan om een airco te kopen, maar dat ondermijnt de duurzaamheidsdoelen, zegt Proemstra. “Een energiezuinige woning is niet automatisch een gezonde woning. Goede ventilatie en zonwering kunnen veel oververhitting voorkomen. Daarmee houd je de woning comfortabel zonder extra stroomverbruik en belasting voor het milieu.”
VELUX ontwikkelde hiervoor slimme oplossingen, zoals ventilatieve koeling: ’s avonds ramen openen op strategische plekken zodat warmte verdwijnt. “Een dakraam boven de trap en een raam beneden zorgen samen door thermische trek voor natuurlijke luchtstroming”, legt Vreeken uit. “Met slimme sensoren kan dat zelfs automatisch, gestuurd op temperatuur en luchtkwaliteit.”
Bestaande ramen upgraden
Veel Nederlandse woningen hebben al vanaf 1998 VELUX ramen met HR++ glas. Die hoeven niet altijd vervangen te worden om te verduurzamen. Maar als vervangen toch moet, dan kan dat heel eenvoudig. “Onze maatvoering is in vijftig jaar nauwelijks veranderd”, vertelt Vreeken. “Een oud raam kan één-op-één worden vervangen zonder hak- of breekwerk. En met een losse motor met zonnecel kun je zelfs oudere ramen automatiseren en koppelen aan smart home-systemen in plaats van het dakraam te vervangen.”
Een belangrijk onderdeel daarvan is VELUX ACTIVE met Netatmo: een slim systeem met sensoren dat temperatuur, luchtvochtigheid en CO2-niveau meet. Zodra de luchtkwaliteit afneemt of de temperatuur stijgt, opent het raam automatisch of laat het de zonwering zakken. Het systeem communiceert met een Netatmo weerstation, die de weersomstandigheden meet. “Het systeem kiest dus altijd het juiste moment om te ventileren of te koelen”, zegt Vreeken. “Zo blijft het binnenklimaat comfortabel zonder dat de bewoner daar iets voor hoeft te doen.”
Dat maakt upgraden aantrekkelijker. “De meest duurzame stap is behoud”, zegt Vreeken. “Upgraden of onderhouden is beter dan vervangen. Zo verleng je de levensduur van het raam én verbeter je het comfort.”
Slimmer monteren
De huidige tijd vraagt om een andere manier van inbouwen. “Waar vroeger PUR het standaard afdichtmateriaal was, gebruiken we nu een isolatiekraag met dampremmende folie,” legt Vreeken uit. “Deze isoleert de ruimte rondom het raam en herstelt de luchtdichte aansluiting. Dit voorkomt koudebruggen en is later weer los te maken. Zo bouw je energiezuiniger én toekomstbestendig.”
Volgens Proemstra ligt daar een kans voor vakmensen. “Een goed gemonteerd dakraam voorkomt vochtproblemen en houdt warmte binnen waar dat nodig is. We trainen onze montagepartners daarop. Want duurzaam bouwen begint met goed detailwerk.”
Bewustwording van de klant
De meeste verbouwingen starten niet met een dakraam, maar met een keuken of badkamer. “Toch kan juist bij een dakraam de grootste winst zitten”, zegt Proemstra. “Met een goed geplaatste lichtopening ervaart een bewoner meer ruimte en wordt de woning, gezonder en energiezuiniger. Vakmensen kunnen dat verschil maken door het gesprek met bewoners aan te gaan en de voordelen te laten zien. Als ze eenmaal het effect ervaren, willen ze nooit meer zonder.”
Praktische trainingen voor vakmensen
Om aannemers te helpen, organiseert VELUX regelmatig gratis trainingen en kennissessies waarin ze ervaren hoe een dakraam de beleving van een ruimte verandert. De sessies zijn praktijkgericht, met voorbeelden uit renovatieprojecten, demonstraties van nieuwe producten en slimme toepassingen zoals VELUX ACTIVE. Zo weten aannemers hoe ze deze technologie eenvoudig kunnen installeren of integreren bij bestaande dakramen. Kijk op velux.nl/training voor meer informatie.
