Zeg je handlintzaag, dan zeg je Mafell. Een andere fabrikant van deze machine is er namelijk niet. De Z 5 Ec is een opvallende verschijning voor precisiewerk in hout. Zo eentje waar het hart van menig timmerman sneller van gaat kloppen. Die van Paul van ons testteam al helemaal. Maar is hij na het testen nog net zo enthousiast? De zaagprestaties onder de loep.
Hij heeft wel wat weg van een veredelde figuurzaag. Alleen is het zaaglint van de Z 5 Ec om twee wielen gespannen. Het bovenste wiel – dicht op het werkblad hangend – wordt aangedreven door een motor. Meer specifiek: een door Mafell in huis gemaakte CUprex met een toerentalregeling van 1 tot en met 6. Een verbindingsarm houdt alles bij elkaar. Die maakt het meteen ook mogelijk om tot 90 mm rechtstandig in hout te zagen, zonder dat het andere deel van het zaaglint het materiaal raakt. Daarvoor moet je de werkkant van het lint – die rechts van het midden ligt – iets kantelen.
Tekst loopt door onder de foto.
Liniaal
Even over de zaagsnede. Twee rode indicatoren op het werkblad geven aan waar die gleuf komt. Wil je het nog preciezer hebben, dan is de vaste liniaal een handige hulp. Gevolgd door een extern te koppelen geleideliniaal. De handlintzaag aanzetten, kan overigens alleen als je eerst de ontgrendeling omhoog drukt. Uitschakelen gaat al even bewust met de rode remknop. De mechanische rem remt eerst rustig af. Wat prettig werkt als je een zaaglint met rugvertanding moet terughalen. Als stoppen ook echt stoppen moet zijn, is een tweede, hardere druk nodig.
‘De besturing is een kwestie van veel vlieguren maken’
Paul Hulsman
Dubbelschuin
Zo op het eerste gezicht lijkt de machine slechts bedoeld voor bediening door één man. Of vrouw. Maar hoe zaag je dan dubbelschuin? Dat gaat niet in je uppie. Met een paar kleine aanpassingen tover je de Z 5 Ec om tot een duozager. Gewoon, door de rubberen voet te vervangen voor een tweede handgreep en de twee bestaande handgrepen op te klappen.
Testmoment
Paul had de handlintzaag al langer in het vizier. “Schulpen, afkorten, verbindingen, uitsparingen, inkepingen en rondzagen; deze machine is ontzettend veelzijdig. Maar gaat hij verder waar mijn handcirkelzaag stopt? Dat wil je zeker weten voordat je hem aanschaft. Want we hebben het hier niet over een paar tientjes.” Kom bij dat ‘oppakken en gaan’ op deze machine niet van toepassing is. Uitleg vooraf is een vereiste om er optimaal mee te kunnen werken. En dus werd er uitgebreid getest. Bij Koster Werkplaatstechniek in Steenwijk.
De bevindingen van Paul:
Wendbaarheid
“De korte kant van de machine (= rechts) moet vlak op het hout liggen. Dat betekent: links tillen, rechts drukken. Die druk moet bovendien constant zijn. Alleen zo krijg je een rechte zaagsnede.” Bij het bochtenwerk komt daar een nieuwe uitdaging bij. De linkerhand moet namelijk een grotere slag maken dan de rechter. En ondertussen draait de verbindingsarm met elke beweging mee. “Je moet in het begin overal over nadenken; het gevoel vinden. Heb je dat eenmaal, dan is het apparaat heel wendbaar. Een kwestie van veel vlieguren maken.”
Tekst loopt door onder de foto’s.
Gewicht
Gemaakt van magnesium in plaats van het meer gangbare aluminium, is de handlintzaag zowel sterk als licht. 13,6 kg geeft de weegschaal aan. “Dat klinkt als heel wat, maar daar merk je zo goed als niets van. Op het moment van zagen, ligt de machine (deels) op het hout en hoef je alleen nog te sturen. In dit geval zorgt het gewicht juist voor stabiliteit.”
Werkhouding
Een heel belangrijk aandachtspunt bij het werken met de Z 5 Ec? De juiste werkhouding. Je moet op de machine kunnen kijken. Door die op heuphoogte te houden, heb je naast goed zicht op de zaaglijn/zaagsnede ook de meeste controle. “Je staat dus continu voorovergebogen. Met je benen gespreid om de verbindingsarm te ontwijken. Prima voor als je een paar inkepingen moet maken, maar niet voor langere tijd. Dat ga je voelen.”
‘Je staat continu voorovergebogen. Dat ga je voelen’
Paul Hulsman
Zagen zelf
“Bij bepaalde details – bijvoorbeeld het zagen van een schuine liplas – moet je vooraf goed kijken welke volgorde je gaat aanhouden. Soms moet je het zaaglint terughalen en het detail van een andere kant aanvliegen. De koellucht van de motor blaast het zaagsel van de zaaglijn. Daardoor kun je heel nauwkeurig werken. Met mooie zaagsnedes als resultaat.”
Wisselen zaaglint
“De geleidewielen zijn verend opgehangen, zodat je een bot of gebroken zaaglint eenvoudig kunt wisselen. Rode beschermingskappen eraf, spanknop losdraaien, lint eruit, zaagsel verwijderen, nieuw lint erin en op spanning brengen. Meer is het niet. De draairichting staat aangegeven in het wiel. Zolang de tanden aan de rechterkant opgaand zijn, zit je goed.”
Tekst loopt door onder de foto’s.
Conclusie
Een pietje-precies. Als je de besturing ervan eenmaal onder de knie hebt, is dat de juiste benaming voor de handlintzaag Z 5 Ec. Bruikbaar voor plaatmateriaal van onder andere massief en gelamineerd hout, schuwt de machine ook balken met een dikte tot 30 cm niet. Je handcirkelzaag heeft dan allang afgedaan. Paul: “Een machine met meerwaarde voor de timmerman. Ook als je kijkt naar de variëteit in het zaagwerk zelf. Het maakt mijn werk een stuk makkelijker.” En moet je veel achter elkaar zagen? Kweek een sterke rug of neem regelmatig pauze.
Dit zit erop
– CUprex hoog rendement motor
– Elektronische toerentalregeling
– Aan-/uitschakelaar met remknop
– Kogellagergeleiding van het zaaglint
– Zaaglint aan één kant tot 30° kantelbaar
Wat meer technisch
– Zaagdiepte: 305 mm
– Toerental onbelast: 650 – 1550 1/min
– Opgenomen vermogen: 2250 W
– Afzuigaansluiting diameter: 35 mm
– Gewicht: 13,6 kg
– Motor: 230 V/50 Hz
Benieuwd naar de praktijktest? Check het filmpje.
Lees ook: ‘Hout, daar ligt mijn hart’.
