Een slaapkamer die na renovatie van het bovenliggende terras is verworden tot een waar schimmelparadijs? Dan heb je de link naar lekkage snel gemaakt. Toch blijkt het hier niet zo simpel. Want binnen is geen druppel water te bekennen.
Een duurzame jarenzestigwoning. De nieuwbakken eigenaren gaan er vol voor. En dus wordt hun huis beter geïsoleerd en voorzien van dubbelglas. De dakbedekking van het dakterras wordt meteen ook vernieuwd. Het grote genieten is van korte duur. In de eerste winter na de oplevering nemen vocht en schimmels de slaapkamer onder het terras over. De zwarte plek groeit bij elk fikse regenbui.
Onder water
Op zoek naar de oorzaak van het vochtprobleem zet de loodgieter het door hem gerenoveerde dak goed onder water. Maar lekken, ho maar. Geen drupje nattigheid te zien. Is er dan geen gebrek? Bureau voor Bouwpathologie geeft uitsluitsel. Na een gesprek met bewoners en vakman inspecteert de expert slaapkamer en dak. Buiten is het dan rond de 6°C; in de slaapkamer 20°C, met een relatieve luchtvochtigheid van 55 procent. De plek van de schimmel-vlek: op het plafond langs het gevelkozijn.
‘Help, de zwarte plek groeit bij elke fikse regenbui’
Bewoners jarenzestigwoning
Koude zone
De constructie van het dak bestaat uit een betonplaat, doorlopend in een betonbalk boven de gevelpui. Met daarop een laag afschotisolatie, gevolgd door de nieuwe dakbedekking met dito zinken deklijst. De slaapkamer beslaat de volle breedte van de woning, net als het gevelkozijn. De betonnen balk boven dit kozijn is aangestort aan de terrasvloer.
Een warmtebeeldopname onthult dat het plafond langs het kozijn kouder is dan de overige plafonddelen. De koudste plek meet circa 10°C. Dat de aftekening op het plafond een verhoogde vochtwaarde heeft, is geen verrassing.
Koudebrug
Het is geen lekkage, maar een koudebrug die de woningeigenaren parten speelt. Ontstaan door het dak aan de bovenkant te isoleren. Hoe dat zit? In de oude situatie was het dak minimaal geïsoleerd. Met enkel glas in de slaapkamer. Was het buiten koud, dan stond het condens aan de binnenkant op de ramen. Door het glas te isoleren en het dak een veel betere isolatielaag te geven, slaat overtollige waterdamp nu neer op de koude plek langs het gevelkozijn. De voorkant van de vloer – de aangestorte betonbalk – is niet ingepakt met isolatie en dus blijft dit deel achter qua temperatuur.
Tekst loopt door onder de foto’s.
Dauwpunt
Dat de vochtplek bij neerslag toeneemt, is goed mogelijk. Buiten zakt dan namelijk de temperatuur, wat invloed heeft op de temperatuur van de betonbalk aan de binnenkant. De relatieve luchtvochtigheid in de woning loopt op, waardoor het dauwpunt verschuift en vocht kan neerslaan op de koude zone. Zo’n langdurig vochtige strook waar geen luchtstroming langsloopt, is ideaal voor in de lucht aanwezige schimmelsporen.
Herstel
De oplossing? Eliminatie van de koudebrug. Dat kan alleen door de betonnen dakrand helemaal in te pakken met isolatiemateriaal. De isolatie moet wel doorlopen, wat aanpassing aan het kozijn vergt. De rand wordt zo minder koud en er straalt minder kou naar binnen. Waardoor de overtollige waterdamp in de lucht hier niet meer neerslaat. De relatieve luchtvochtigheid in de slaapkamer is ook een punt van aandacht. Die moet tussen de 40 en maximaal 60 procent liggen. Bij gebruik van de ruimte is permanente ventilatie een must.
Lees ook: Vocht in de garage.
Lees ook: Dakkapel te hoog?
De eenvoudigste manier om een koudebrug te verminderen (lees: het dauwpunt te verhogen) is de wanden schilderen met ClimateCoating ThermoVital. Makkelijk zelf te doen, snel gerealiseerd, effectief en betaalbaar.