Voorkom vocht- en dampschade bij tegels op het terras

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Vocht- en dampschade bij tegels van buitenterrassen zijn berucht en veel voorkomend. De omstandigheden zijn vaak extreem. Een terrasdeel in de schaduw kan zo maar 30 graden kouder zijn dan plekken waar de zon vol op brandt. Geen wonder dat zat vakmensen dit werk mijden.

Vooral de temperatuurverschillen in het vroege voorjaar, als de zon snel aan kracht wint, veroorzaken vocht- en dampschade bij tegels. In het voegwerk ontstaan haarscheurtjes, voorbodes van ellende. Het lijmbed raakt langzaam maar zeker verzadigd met water. Ook de constructievloer kan vocht gaan opslaan. Bij het stijgen van de temperaturen bouwt zich dampdruk op. Het vocht kan niet snel genoeg verdampen via het voegwerk, tegels barsten door de opgebouwde druk van onderen of komen los van de ondergrond. Water onder het tegelwerk kan ook bevriezen, ijs oefent vervolgens druk uit op het tegelwerk dat kan bezwijken. Schades kun je vooral verwachten als tegelwerk rechtstreeks op een cementvloer of beton is verlijmd. Ook kun je verkleuringen bij natuursteen aantreffen en onkruidgroei bij los gelegde bedekkingen. Dergelijke schades kun je voorkomen.

Systeem tegen vocht- en dampschade bij tegels

De Duitse producent Gutjahr biedt systemen voor onder meer buitenterrassen die al vele jaren bekend zijn in Duitsland. Sinds Ardex zich eigenaar van Gutjahr mag noemen, zijn de drainagesystemen ook in Nederland beschikbaar. Een fraaie klus belooft een tegelvloer te zijn langs een zwembad in aanbouw en op een vloer in een aangrenzend, halfopen buitenverblijf. Kansen genoeg op vochtschade als je de klus niet goed uitvoert. Vakman en tegelzetter Rene Robbemont van Bouw & Onderhoudsbedrijf Robbemont is verantwoordelijk voor het tegelwerk in opdracht van Van der Spek-bouw. De tegelzetter maakt vooral badkamers, keukens en toiletten. In samenwerking met Gutjahr en Ardex, dat eerder ook al voegmortel G10 introduceerde, wil hij de klus wel uitvoeren. Zo doet hij ervaring op met dit systeem.

Dampopen

Voordat hij aan de slag gaat met de blauwe drainage-matten van Gutjahr, worden eerst twee lagen menie-kleurige Ardex S7 Plus aangebracht op de zandcement dekvloer, die op afschot is gesmeerd. Dit is een flexibel, waterdicht, maar dampopen afdichtmiddel op basis van cement. De poeder maakt de tegelzetter aan met water. Vervolgens wordt het vezelversterkte afdichtmiddel in twee lagen opgebracht met de roller, tot uiteindelijk een droge laagdikte van 2 mm is bereikt. Opbrengen met een pleisterspaan is ook mogelijk. Eenmaal opgedroogd kan de waterdichte laag uiteindelijk zelfs tot 5 bar waterdruk weerstaan. Onder de zandcementdekvloer is de basis beton. In beton zit vrije kalk dat via de voegen zichtbaar kan uitbloeien. S7 Plus voorkomt deze uitbloei. De afdichting kun je ook inzetten op balkons, loggia’s en galerijen die worden voorzien van tegelwerk.

Zwevend

Na de afdichting leggen de mannen de drainagematten met kanaaltjes, bij dit karwei Gutjahr WatecDrain KP+. Deze capillair passieve dunne-laag-drainage ontwikkelde Gutjahr speciaal voor groot formaat keramische tegels en natuursteen in dun- of middenbedmortel. De matten zijn 9 mm dun en komen zwevend te liggen op de Ardex-afdichting. De matten worden onderling verbonden met zelfklevend wapeningsband. Dit band voorkomt ook dat tijdens het verlijmen de tegellijm in de naden terechtkomt. Ondanks dat de matten zwevend worden aangebracht, verkrijgen ze een optimale stijfheid dankzij het rasterweefsel. Zelfklevende rand-isolatiestroken moeten voorkomen dat je de vloer te strak inklemt. Je kunt het drainagesysteem niet rechtstreeks op thermisch isolatiemateriaal leggen. Je zult dan eerst een cementdekvloer op afschot moeten realiseren, waarna er afgedicht kan worden.

Schade nagenoeg uitgesloten

De drainage met een geringe doorstroomweerstand werkt alleen perfect als de ondergrond op een afschot van tenminste 1 procent ligt. Eventueel aanwezig vocht onder het tegel- en voegwerk stroomt dankzij het afschot via kanaaltjes naar de drainagegoot of maaiveldaansluitingen. Dit capillair passieve systeem voorkomt zo opbouw van dampdruk. Want onder het tegelwerk kan geen verzadiging van water meer optreden. Schade is nagenoeg uitgesloten, aldus Gutjahr. Details zijn bij deze klus de hoekaansluitingen, de bandaansluitingen en de gootsystemen . Bij deze klus had de aannemer gekozen voor een maatwerk rvs goot. Gutjahr levert ook veel gootsoorten die je kunt toepassen.

Vorst-dooiwissels

De klant koos voor een grootformaat porcellanato tegels 120 x 120 mm. Die worden op de matten verlijmd met Ardex X90, een extreem flexibele, cementgebonden lijm, die zeer geschikt is voor terrassen. Ardex geeft aan dat de lijm een hoge hechtwaarde kent en bij extreme temperaturen ook verwerkbaar is en verhardt. Deze lijm overtreft ruimschoots de C2 vorst-dooicycli-eisen volgens EN 12004, aldus Ardex: veelvuldige temperatuurschommelingen rond het vriespunt zullen de lijm niet beschadigen. Omdat het om een buitentoepassing gaat, is de aangebrachte lijm reeds na twee uur bestendig tegen slagregens. De vloer is begaanbaar na drie uur.

Fijne korrelstructuur

In de halfopen buitenkamer gaat de tegelzetter met een nieuw product aan de slag: de voegdichting Gutjahr MorTec Soft, (zie ook kader De tegelformaten nemen toe). Daarmee dicht je de voegen van een keramische vloer. Er is gekozen voor dit voegmiddel vanwege de optredende, grote temperatuurverschillen en het wildverband waarin de tegel is geplaatst. MorTec Soft is een hoog flexibel, elastisch voegmiddel met een fijne korrelstructuur waarmee je spanningen van het tegelwerk opvangt. Dankzij toevoeging van zand heeft de voeg de uitstraling van een cementvoeg. MorTec Soft kun je ook toepassen bij betonsteen zonder formaatbeperking en natuursteen. MorTec Soft is verkrijgbaar in de kleuren cementgrijs, antraciet, zandbeige en steengrijs.

Kruisverband

De voeg brengt de tegelzetter aan vanuit een koker. Vervolgens brengt hij het gletmiddel voor MorTec Soft op en maakt de voegen vlak met de kitstrijker. Na een tot twee weken verdwijnt de glans van de voeg, deze matteert volledig. De tegelzetter moet wennen aan deze voeg en het lijkt misschien meer werk. Eenmaal vaker verwerkt, zal de klus sneller worden uitgevoerd, zo is de verwachting. Ook dit voegwerk vraagt om het uitkrabben van lijmresten in de voegen en nasponzen voordat je de voegen gaat kitten.

Andere verbanden dan kruisverband

Buiten kun je tegelwerk normaal gesproken alleen in kruisverband plaatsen. In andere verbanden zal door ongelijke uitzetting van tegels het voegwerk beschadigd raken door de opgebouwde spanning. Bij de flexibel blijvende GutJahr MorTec Soft heb je nu wél de mogelijkheid om andere verbanden dan het kruisverband toe te passen.

‘Volgens de regels werken voorkomt vocht- en dampschade bij tegels’

Wie het drainagesysteem van Ardex/Gutjahr volgens de regels verwerkt, krijgt een systeemgarantie van minimaal vijf jaar. Uiteraard dient het tegelmateriaal altijd vrijgegeven te worden voor plaatsing buiten, dit is de verantwoordelijkheid van de tegelproducent. Ardex/Gutjahr geeft aan dat hun mensen voorafgaand van de werkzaamheden een advies opstellen en ook op het werk kunnen adviseren. Dit alles onder garantie van Ardex/Gutjahr. Ook wordt het werk geregistreerd zodat op basis van eerdere ervaringen een perfecte klus opgeleverd kan worden.

Dit artikel kwam mede tot stand door BouwCenter Esselink Middelharnis.

De tegelformaten nemen toe
45 x 45 cm was ooit de grootste tegelmaat, tegenwoordig is 60 x 60 cm een relatief kleine maat. Werken met 45 x 45 cm-tegels werden gelegd met 1 cm brede voegen die spanningen beter konden opvangen dan de 5 mm buitenvoegen die de nu de norm zijn. Expansie van tegelwerk, en zeker keramisch tegelwerk, is groot. In dit artikel verwerkt de tegelzetter rondom het zwembad porcellanato 120 x 120 cm van 9 mm dik. Deze vol-­keramische tegel is uiteraard ook gevoelig voor uitzetting. Met de flexibele Gutjahr MorTec Soft kun je 3 mm smalle voegen maken die beter spanning kunnen opvangen dan cementvoegen. Zo kun je bij tegelwerk binnen en buiten dezelfde voegmaat aanhouden, dat ziet er esthetisch fraaier uit. Wil de klant keramiek op het buitenterras, dan kun je onder meer tegelproducent Marazzi adviseren. Dit keramiek is van hoge kwaliteit, zo is de ervaring van Ardex/Gutjahr.