De positie van zelfstandigen in de bouw staat onder druk. Opdrachtgevers nemen steeds vaker clausules op in contracten waarmee ze financiële risico’s afwentelen op de zelfstandige. Denk aan boetes en naheffingen bij schijnzelfstandigheid. Dit is juridisch niet altijd toegestaan, maar gebeurt wel op grote schaal. Ondertussen groeit de onzekerheid: de Belastingdienst handhaaft strenger en heldere wetgeving blijft uit. Wat betekent dit voor jou als zelfstandig ondernemer in de bouw? En hoe kun je jezelf beschermen?
Opdrachtgevers dekken zichzelf in
Sinds januari 2025 controleert de Belastingdienst strenger op schijnzelfstandigheid. Dat betekent dat opdrachtgevers het risico lopen op naheffingen en boetes als een zzp’er feitelijk in loondienst blijkt te werken. Om zichzelf in te dekken, nemen sommige opdrachtgevers clausules op in contracten, waarmee ze dat risico verleggen naar de zelfstandig ondernemer.
Altijd op de hoogte? Abonneer je op de gratis – maar onbetaalbare – KlusVisie nieuwsbrief.
Dit kan betekenen dat jij als zelfstandige de rekening gepresenteerd krijgt als de fiscus oordeelt dat er sprake is van schijnzelfstandigheid. Maar let op: juridisch gezien is dit niet altijd toegestaan. In sommige gevallen kunnen opdrachtgevers niet zomaar hun verantwoordelijkheid afschuiven. Toch kan het lastig zijn om je hiertegen te verweren, vooral als je afhankelijk bent van een klus.
Zelfstandigen Bouw pleit voor duidelijke regels
Zelfstandigen Bouw, de belangenorganisatie voor zzp’ers in de bouw, maakt zich hard voor eerlijke en werkbare regels. Op 10 maart sprak voorzitter Koen Dijkstra samen met VZN-directeur Connie Maathuis met Tweede Kamerlid Hans Vijlbrief (D66). Tijdens dit gesprek werd benadrukt dat de onduidelijkheid rondom de rechtspositie van zelfstandigen al meer dan tien jaar speelt en dringend aangepakt moet worden.
In de praktijk durven veel opdrachtgevers nauwelijks nog zzp’ers in te zetten, uit angst voor boetes. Dit zorgt ervoor dat veel vakmensen minder werk krijgen, terwijl de bouwsector juist kampt met personeelstekorten. Dijkstra pleit daarom voor heldere regelgeving die zowel opdrachtgevers als zelfstandigen zekerheid biedt.
Wat kun je doen?
Om problemen te voorkomen, is het belangrijk dat je als zelfstandige goed voorbereid bent. Hier zijn enkele tips:
✔ Controleer je contracten: Kijk kritisch naar clausules waarin risico’s op jou als ondernemer worden afgewenteld. Laat een jurist meekijken als je twijfelt.
✔ Werk voor meerdere opdrachtgevers: Dit toont aan dat je niet afhankelijk bent van één partij, wat helpt om schijnzelfstandigheid te voorkomen.
✔ Gebruik eigen gereedschap en materialen: Dit benadrukt je zelfstandigheid en voorkomt de indruk van een dienstverband.
✔ Zorg voor een duidelijke overeenkomst van opdracht: Hiermee leg je afspraken vast waarin je zelfstandigheid en verantwoordelijkheden helder omschreven staan.
✔ Investeer in een professionele uitstraling: Een zakelijke website, eigen logo en inschrijving bij de Kamer van Koophandel versterken je positie als ondernemer.
Blijf alert en bescherm jezelf
De regels rondom zzp’ers in de bouw zijn complex en veranderen continu. Het is belangrijk om op de hoogte te blijven en jezelf goed te beschermen tegen onterechte risico’s. Houd goed contact met brancheorganisaties zoals Zelfstandigen Bouw en wees kritisch bij het aangaan van opdrachten.
👉 Heb jij ervaring met contracten waarin risico’s op jou als zzp’er worden afgeschoven? Deel je verhaal in de reacties!
Lees ook: Handboek over sanitaire installaties
Populair op KlusVisie: Prefbamaat lanceert PKB-keurmerk
