Hout is een prachtig product om de gevel mee te bekleden. Maar ook eentje dat kwetsbaar is. Wat je bij de montage van houten gevelbekleding absoluut wel en beslist niet moet doen? Ingenieur en houtspecialist Evan Buytendijk wijst op de aandachtspunten.
Een mooie houten gevelbekleding hangt in de eerste plaats af van het product zelf en hoe dat wordt aangeleverd. Houtkwaliteit, kwaliteit van bewerking (schaven, aangebrachte profilering), vochtgehalte en verduurzaming (thermisch of chemisch) maken verschil bij de vraag of je met een goed product aan de slag gaat. Stuk voor stuk zaken die in het voorstadium bij de leverancier spelen. Dus heb je daar als verwerker geen invloed op. In de regel zit het met de kwaliteit van de producten ook goed, ziet Evan Buytendijk. “Daarin zijn Houtleveranciers zijn steeds bekwamer geworden. De aanwezigheid van een certificaat zegt daarbij vaak ook iets over de kwaliteit van het product.”
Op z’n donder
Hoe anders is dat met de opslag en verwerking van houten geveldelen. Daar ziet Evan in de praktijk nog wel eens wat tekortkomingen. Zo maakt het bij de levering in de werkplaats of op het werk veel uit of het hout buiten gewoon maar wordt neergelegd – waar het blootstaat aan zon, regen en wind – of dat er een mooi afgedekte opslag is. Te veel regen kan leiden tot te vochtig hout. Te veel zon tot uitdroging. “Hout krijgt zo echt op z’n donder.” Ligt hout te lang of wordt het vaak opgepakt en verlegd, dan is de kans groot dat hout beschadigd raakt. Gesneden koek, zou je zeggen? “Het gros van de verwerkers weet dit allemaal wel, maar op een klus gebeurt het niet altijd goed. Realiseer je dat hout een kwetsbaar product is.”
Tekst loopt door onder de foto.
Hoe? Zo!
Dan de montage. Evan noemt twee vraagstukken. Hoe staat het in het bestek? En hoe worden de verwerkingsvoorschriften opgevolgd? De aandachtspunten:
Vernagelen
Verwerk je in de regel niet veel hout? Let dan op de manier van vernagelen. Het gebruik van verkeerde nagels ligt namelijk al snel op de loer. “Bij te dikke nagels kan scheurvorming optreden. Met loszittende geveldelen tot gevolg.” De stelregel: nooit nieten of T-nagels gebruiken, maar altijd roestvaststalen ringnagels of schroeven. Je mag de koppen ook niet door het oppervlak drukken. Daarnaast is het belangrijk dat je één nagel of schroef per bevestigingspunt toepast, op een minimale afstand van 50 mm uit het einde. Bij kleinere afstanden is voorboren een pre!
Tussenruimte
Omdat hout uitzet en krimpt, is dilateren essentieel. Vocht kan zich anders tussen geveldelen ophopen en leiden tot houtrot of een afbladderend verfsysteem. Hoe je goed dilateert? Er moet een duimstok – 10 mm – tussen twee geveldelen passen. Andere do’s en don’ts zijn overzichtelijk opgebost in de folders ‘Houtachtige plaatmaterialen aan de gevel’ en ‘Gevelbekleding van massief hout’ van Centrum Hout.
Tekst loopt door onder de foto.
Afkorten
Belangrijk om te beseffen bij het afkorten: breng het verfsysteem op de kopse kant aan. Doe je dat niet, dan bestaat de kans dat de houten gevelbekleding gaat rotten of dat het verfsysteem gaat bladderen. “Dit geldt ook voor een verduurzamingsmiddel.”
Opbouw
Bij de opbouw van de gevel moet je je altijd afvragen of er genoeg ruimte is voor ventilatie. Zowel onderin, bovenin als achter de gevelbekleding moet voldoende ruimte zijn. Hiervoor geldt: onderin 300 mm van het maaiveld, bovenin (veelal bij de daktrim) een opening van 10 mm. “Een fout die vaak wordt gemaakt, is een verkeerde volgorde van de opbouw. Achter de geveldelen meteen de folie en dan het regelwerk. Zo verlies je je ventilatie. Soms wordt dampopen folie verkeerdom geplaatst. Maar die moet vocht kunnen afstaan, niet opnemen. De juiste zijde is meestal op de folie zelf aangegeven.”
Tekst loopt door onder de foto.
Afwerking
Houten geveldelen zijn doorgaans voorzien van een grondlaag of een éénlaags verfsysteem. Dus moet je die verder worden afgewerkt. Zoek goed uit hoe dat moet. Rondom? Of alleen de zichtzijde? Ook belangrijk om te weten: moet dit met een dekkende laag of een transparante laag? “Zorg ervoor dat de afwerking op tijd gebeurd. De leverancier van de houten gevelbekleding heeft vast een gebruikersadvies waarin staat om de hoeveel tijd je het verfsysteem op de gevelbekleding moet aanbrengen. De leverancier van het verfsysteem kan daar ook advies over geven.”
Lees ook: Kruislaaghout van oude pallets.
Lees ook: Kozijnrenovatie in één keer luchtdicht.
