Die ene dakkapel, erker of uitbouw waar je nu nog een volledige vergunning voor nodig hebt, kan met ingang van de Omgevingswet zomaar eens technisch vergunningsvrij zijn. Hoe dat zit? Wico Ankersmit legt het uit.
Alles vastleggen, meer bureaucratie. Als het over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen gaat, is dit een veelgehoord vervolg. Over hoeveel je moet vastleggen en wat precies; daarmee wordt volop geoefend in proefprojecten. Waar het in elk geval om gaat? Dat de kwaliteitsborger op basis van het geleverde bewijs het ‘gerechtvaardigd vertrouwen’ krijgt dat het bouwwerk voldoet aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. Zoals de opvolger van het Bouwbesluit straks heet. Maar hoe je het ook wendt of keert: er moet meer worden vastgelegd dan nu het geval is.
Zodra de Omgevingswet ingaat, nemen we afscheid van het Bouwbesluit. De regels over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid bij het (ver)bouwen van een bouwwerk blijven. Daar gaat het Besluit bouwwerken leefomgeving voortaan over. Net als over de staat van het bouwwerk, het gebruik ervan en de uitvoering van bouw- en sloopwerkzaamheden.
Technisch gezien
Er is een lichtpuntje. Door het gelijktijdig ingaan van de Omgevingswet – gepland per 1 januari 2024 – worden veel eenvoudige en vaak kleine bouwwerken technisch vergunningsvrij. Dat komt door de ‘knip’ in de Omgevingsvergunning. Wico Ankersmit is directeur van Vereniging BWT Nederland. Hij schetst drie situaties voor het technische deel van een vergunning ná invoering van de Omgevingswet en de Wkb.
- Het is vergunningsvrij.
- Er is een melding nodig: de kwaliteitsborger gaat beoordelen of het bouwwerk aan het Besluit bouwwerken leefomgeving voldoet (bouwwerken in Wkb Gevolgklasse 1).
- Er is een vergunning nodig, waarbij gemeente nog wel toezicht houdt en vooraf toetst (Wkb Gevolgklasse 2 en 3).
Verruiming
Onder 1 valt straks alles tot 5 meter hoog dat uit één bouwlaag bestaat. Met of zonder dak. Van een geluidsscherm van 4,80 meter langs de snelweg tot een uitbreiding van een school van 400 m2. Wáár het staat, maakt niet meer uit. Of het nu aan de voorkant van een gebouw komt, de achterkant, links of rechts. “Als het een bijbehorend bouwwerk is van één bouwlaag en maximaal 5 meter hoog, is het vergunningsvrij voor de techniek. Denk aan: dakkapel, erker en uitbouw.”
Wico vergeleek bij verschillende gemeenten de bestaande vergunningen van nu met de situatie ‘straks’. Wat blijkt? 45 tot 50 procent van wat nu nog technisch moet worden getoetst door de gemeente is straks vergunningsvrij voor de techniek. ‘Dat is behoorlijk veel, ja.”
Knip
Even voor de duidelijkheid: het kan zo zijn dat het bouwplan wél moet worden getoetst aan welstand en het bestemmingsplan. Maar bouwtechnisch gaat de gemeente het niet meer vooraf beoordelen. Je hoeft dus geen tekeningen en berekeningen meer in te leveren. Dat is die ‘knip’. “Momenteel heb je vaak een vergunning nodig omdat iets niet in het achtererf wordt gebouwd. Of voor het bestemmingsplan niet vergunningsvrij is. Je moet dan een volledige vergunning indienen. Straks niet meer.”
In de Omgevingswet worden deze twee zaken los van elkaar bekeken. “Je kijkt dan eerst: mag ik bouwen op die plek? En dan: komt mijn bouwwerk in aanmerking voor de categorieën 1, 2 of 3.” Betekent dit een administratieve lastenverlichting? “Als bouwers zich aan de regels houden, wel. Lap je de regels aan je laars, dan is het een verzwaring. Genezen is duurder dan voorkomen.”
Niet regelvrij
Je zou de komst van de Wkb kunnen aangrijpen om je volledig op deze categorie vergunningsvrije bouwwerken te storten. “Want dan heb je geen ‘last’ van een kritische overheid én geen ‘last’ van een kritische kwaliteitsborger.” Maar vergunningsvrij is niet regelvrij. Elk bouwwerk moet wél voldoen aan alle bouwvoorschriften uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. “Je moet weten waar je het over hebt.” Bovendien gelden de artikelen in het Burgerlijk Wetboek die met ingang van de Wkb wijzigen, óók voor dakkapel, erker en uitbouw.
Lees ook: Wkb: je kunt er niet omheen.
Lees ook: Online trainen voor de Wkb.
