Vlakglas. Iedereen heeft het in z’n huis, je komt het overal om je heen tegen; niks bijzonders – een commodity. En je kijkt er ook nog eens dwars doorheen. Maar achter dat transparante product gaat meer techniek en bouwfysica schuil dan je op het eerste gezicht denkt. En – als je het handig aanpakt – een wereld aan mogelijkheden om van isolatieglas geld te maken.
Je zult bij een verbouwing wel eens het glas hebben (laten) vervangen van enkel naar dubbelglas en tegenwoordig HR++ en misschien zelfs triple glas. Een lastig product: zwaar, groot, moeilijk te handelen en best lastig om goed in te meten en te plaatsen. Een product ook, waarvan je de prijzen eenvoudig online kunt vinden. Dat doet jouw klant ook en zie er dan maar eens een beetje marge op te maken.
Verdiep je je in het product dan zijn er echter veel toegevoegde waarden waar een (particuliere) opdrachtgever maar weinig weet van heeft. En juist met die toegevoegde waarden maak jij het verschil – ook financieel.
Thermisch isoleren
Eerst maar een naar de basis. De tijd dat vlakglas er was om een gebouw wind- en waterdicht te maken ligt ver achter ons. Het materiaal heeft vele extra toepassingen gekregen, zowel esthetisch als functioneel.
Glas beschermt, verwarmt, weert geluid, filtert het zonlicht, wekt energie op. Het materiaal wordt tegenwoordig zelfs constructief en als beelddrager gebruikt. Voor energie-effectieve bouw is het zaak het warmteverlies via de buitenschil te beperken. Maar glas is een slechte isolator: een standaard raam verliest acht keer meer warmte dan een spouwmuur.
Glas isoleert echter steeds beter: door de warmtegeleiding, de convectie en de warmtestraling van het glas te verminderen gaat er steeds minder warmte verloren. De glasdikte heeft weinig effect op het thermisch isolerend vermogen. Het terugbrengen van de warmtegeleiding gebeurt door de spouw: gewoon isolatieglas met droge lucht in de spouw, zoals het oudste isolatieglas Thermopane, isoleert twee keer beter dan enkel glas. De droge lucht is tegenwoordig echter vervangen door argongas dat de convectie in de spouw ongeveer met de helft vermindert.
Warmteverlies beperken
Naast convectie is er warmteverlies door straling. Het glas zo min mogelijk warmte naar buiten laten uitstralen, gebeurt met een zogenaamde low-E coating (low-E = lage emissiviteit); die vermindert het verlies met een factor acht tot negen. De coating zit op positie 3 (of 2) van het glas; aan de spouwzijde van het binnenste glasblad zorgt die ervoor dat de warmte ‘binnenblijft’. HR++ isolatieglas heeft zowel argon gasvulling als een Low-E coating en isoleert bijna vijf keer beter dan enkel glas. De notatie van glas is bijvoorbeeld 5(12)4: glas met ongelijke dikten om interferentie (= beeldvertekening) te voorkomen met een spouw van 12 mm, oftewel een totale dikte van 21 mm. Drievoudig of triple glas gaat nog een stap verder. Het principe is simpel: wat met dubbelglas kan, kan met triple glas een keer extra. Beide spouwen zijn gevuld met argon en het glas heeft een coating op positie 2 en 5. De notatie is bijvoorbeeld 5(12)4(12)4, een dikte van 37 mm.
Vacuümglas
Naast HR++ en triple glas is er tegenwoordig ook vacuümglas. Je begrijpt dat als er geen materie (lucht of argon) is om de warmte te geleiden je die warmte ook niet kunt verliezen. Vacuümglas isoleert minstens net zo goed als triple glas maar is veel dunner (8 mm) en dus lichter. De isolatiewaarde van glas wordt uitgedrukt in het warmteverlies (W/m2K) dus hoe lager de waarde, hoe beter het glas isoleert. Enkel glas heeft een Ug van 5,8, gewoon dubbel glas 2,7, HR++ 1,2 à 1,0, triple glas 0,7 en vacuümglas 0,7 à 0,4 W/m2K.
Licht- en geluidsisolatie
Naast warmte-isolatie verbetert hoogwaardig glas ook de geluidsisolatie. Geluid is een gek fenomeen dat werkt op basis van trillingen. Het voert te ver om dit hier tot een detail uit te leggen, maar het is wel handig om te weten dat de geluidsreductiewaarde (Rw in dB) van 6 mm enkel glas 31, dubbelglas 32, triple glas 33 en vacuümglas zelfs 39 is. Een Rw van 40 dB zorgt ervoor dat bij een luchtgeluid van 60 dB hiervan binnen slechts 20 dB te horen is. Verder is ook het doorzicht van belang. Je begrijpt dat er meer licht gaat door enkel glas dan door dubbel of triple glas. Enkel glas laat ongeveer 89% van het licht door, HR++ en vacuümgas circa 80% en triple glas rond de 74%.
What is in it for me?
Wat kun je met deze achtergrond? Allereerst kun je duidelijk maken dat je opdrachtgever door z’n glas te vervangen snel en met relatief lage kosten grote stappen kan maken. Van alle soorten isolatie (gevel, dak en vloer) is isoleren met glas veruit het voordeligst en meest effectief. Leg ook uit dat goed isolerend glas de koudeval langs het raam vermindert en zich dus niet alleen uittelt in de portemonnee maar ook bijdraagt aan het comfort. Minder geluid binnen draagt uiteraard ook enorm bij aan meer comfort in huis. En als je dan toch adviseert: neem dan meteen mee dat ook het kozijn van grote invloed is: oude, vaak houten kozijnen zijn ongeïsoleerd en de sponning kan te klein zijn om goed en dus dikker glas kwijt te kunnen. Je zult dan bijvoorbeeld met opdeklatten moeten werken of kunnen adviseren de kozijnen volledig te vervangen, eventueel door kunststof.
TIPS
Voor ondiepe sponningen is er monumentenglas. Dat is met 8 tot 12 mm dikte beduidend dunner dan HR++ glas. Dat komt door de kleinere spouw. Het glas isoleert daardoor ook minder. De Ug is circa 2,8 W/m2K. Monumentenglas kun je eventueel laten uitvoeren met de ‘wave’ van oud glas aan de buitenzijde; die is bij een monument of beschermd stadsgezicht soms zelfs verplicht.
– Vacuümglas is nieuw en hip, maar maak wel duidelijk dat dit nieuwe, innovatieve glas kleine afstandhoudertjes (pillars) heeft. Die zijn nodig om te voorkomen dat de twee ruiten tegen elkaar komen en zo hun isolatiewaarde verliezen. Niet iedereen vindt ze mooi, maar vanaf 1 m afstand zijn die niet meer te zien.
– Nog een tip: HR++, triple glas en vacuümglas condenseren (en bevriezen) soms aan de buitenkant van het glas, met name in het voor- en najaar is daar kans op. Oorzaak: het glas isoleert zo goed dat de buitenste ruit koud blijft. Bij vacuümglas kan dit voor het effect van een dambord zorgen. De pillars isoleren namelijk minder goed, zijn dus koudebruggen, en zorgen bij condensatie voor dit bijzondere effect. Aan de rand van HR++, triple en vacuümglas is er doorgaans geen of minder condens; de rand isoleert dus eveneens minder goed dan het midden van de ruit.
Serie over glas
Marco Groothoff, hoofdredacteur van Glas in Beeld, gaat in vier artikelen in op de mogelijkheden van vlakglas en hoe je er (toch) een boterham mee kunt verdienen. In ‘Geld maken van glas’ komen achtereenvolgens aan de orde: thermisch isolerend glas, zonwerend glas, veiligheidsglas en het plaatsen van glas.
Lees ook: Slimme ramen komen er aan
Populair op Klusvisie: Renovatie van de badkamer in 10 stappen
